PCI Express vervangt twee vorige insteekkaartstandaarden: PCI en AGP
Het oude PCI bood een snelheid van 133 MB/s, en de speciale AGP (Accelerated Graphics Port) kaart voor grafisch gebruik in zijn snelste 8x variant 2,1 GB/s. PCI-Express slots komen in twee varianten, de 1x met één enkel serieel kanaal haalt een snelheid van 250 MB/s en de 16x variant met 16 kanalen haalt 4 GB/s.
De datacommunicatie in PCI Express is serieel in plaats van parallel, en data kan tegelijk beide kanten op worden gestuurd, waardoor de totale hoeveelheid data die verstuurd kan worden twee keer zo hoog ligt als de eerder genoemde getallen. Alhoewel niet alle bandbreedte van PCI-E 16x gebruikt wordt in de huidige generatie videokaarten, biedt 16x wel voordelen bij het gebruik van SLI, omdat beide videokaarten dan 2 (of 4) GB/s tot hun beschikking hebben, wat nog steeds twee keer zo snel is als AGP8x.